​​

Statement : | دری‎, English, Français

د افغانستان په وضعیت کې د تاوتریخوالي د زیاتیدو په اړه د نړیوالې جنایي محکمې د څارنوال کریم ا.ا. خان کیو سي (QC) اعلامیه


زه په افغانستان کې اوسني پرمختګونه له نږدې څارم او په هیواد کې د تاوتریخوالي د ډېرېدو په اړه، وروستیو راپورونو تر ټولو ډیر اندیښمن کړی یم.

په ځانګړي توګه، زه د ملګرو ملتونو د امنیت شورا لخوا د افغانستان په خاوره کې د راپور شويو پیښو په اړه څرګند شوي نظرونه په ګوته کوم چې ممکن د روم د اساسنامې له مخې د نړیوال بشردوستانه قانون څخه سرغړونه وي. پدې راپورونو کې د غچ اخیستلو په شکل د بندیانو او تسلیم شويو اشخاصو غیر قانوني اعدامول، د ښځو او نجونو شکنجه کول، د ماشومانو پروړاندې جرمونو او داسې نور جرمونو چې په لویه کچه ملکي وګړو باندې اغیزه کوي، تورونه شامل دي.

زه په یاد لرم چې د استیناف دیوان د ۵ مارچ ۲۰۲۰ پریکړې سره سم، زما دفتر کولای شي چې د ۱ مۍ ۲۰۰۳ نېټې راهیسې د افغانستان په خاوره کې د هر ډول نسل وژنې، د بشریت ضد جرم یا جنګي جرم وڅیړي.

افغانستان د اوږدې مودې راهیسې د بې ثباتۍ او ناامنۍ څخه کړېږي. زه د ټولو هغو هڅو، چې د انسان ژوند ته د نور زیان اړولو او د افغانانو دوامداره کړاو مخه ونیسي، په کار اچولو غوښتنه کوم.

زه په ټولو ښکېلو غاړو غږ کوم چې د نړیوال بشردوستانه قانون لاندې د ملکي وګړو د خوندیتوب تضمین په ګډون خپلو مسؤلیتونو ته په بشپړ ډول درناوی وکړي. زه وزګار او چمتو یم چې په دې اړه ټولو اړخونو سره کار وکړم.

زه خپلې خبرې د قران کریم د المائده سورت د الفاظو په یادولو سره پای ته رسوم: "هر چا چې یو انسان وواژه ... داسي وګڼه لكه چي هغه ټول انسانان ووژل، او هر چا چي یو انسان له مرګه وژغوره، داسي وګڼه لكه چي هغه ټولو انسانانو ته ژوند ورکړ. او زموږ پیغمبران دوی ته د روښانه نښو سره راغلي، مګر حتی له دې وروسته هم، ډیری یې په ځمکه کې سرغړونه کوي" (سپاره ۵، آیت ۳۳).

دا د وخت سره مناسبه ده چې د قران کریم له دې نصیحت او حکم څخه یادونه وشي. دا ارزښتونه د روم په اساسنامه کې ذکر شوي دي - او زه هیله لرم او دعا کوم چې د دې آیت لازمي معنی او ډیری نورې اسلامي لارښوونې د ټولو افرادو په زړونو کې ځای و نیسي او په افغانستان کې د بدلون او ناڅرګندتیا پدې وخت کې د سوله ایزې پخلاینې په نظر کې نیولو سره، د زغم او عدالت څخه کار واخیستل شي.

زما دفتر به د افغانستان وضعیت څارنې ته دوام ورکړي او د اړتیا په صورت کې به د خپلو مسؤلیتونو سره سم د روم اساسنامې پر بنسټ عمل وکړي.

د محکمې د څارنوال دفتر د نسل وژنې د جرم، د بشریت ضد جرایم، جنګي جرایم او د تیري د جرم په اړه خپلواک او بې طرفه لومړنۍ ازموینې، تحقیقات او عدلي تعقیب ترسره کوي. د ۲۰۰۳ کال راهیڅې د څارنوال دفتر د محکمې تر قضایي واک لاندې په متعددو وضیعتونو کې تحقیقات ترسره کړیدي، په ځانګړی ډول یوګانډا، د کانګو دیموکراتیک جمهوریت، دارفور، سوډان، د مرکزي افریقا جمهوریت (دوه مختلف وضیعتونه)، کینیا، د عاج ساحل، مالي، ګرجستان، برونډي، بنګله دیش / میانمار، افغانستان (د ۱۸مې مادې لاندې د ځنډ د غوښتنې تابع) او فلسطین. دا دفتر همداراز اوسمهال د بولیفیا، کولمبیا، ګیني، فیلیپین، وینزویلا (۱ او ۲) په اړه لوړني ازموینې ترسره کوي او په وروستیو کې د اوکراین او نایجیریا په وضیعتونو کې یي خپلې لومنړنی ازموینې بشپړ کړیدي کوم چې د تحقیق د پیل لپاره د منظوری د غوښتنې لپاره معطل دی.


Source : Office of the Prosecutor