​​

Statement : | Kiswahili, English, Français

Masakoli ma Procureur ya Cour Pénale Internationale, Fatou Bensouda, likolo ya maye mazali koleka na Ituri, na mboka République Démocratique ya Congo


Natungisami mingi mpenza na barapports ebele oyo ezali koloba ete mobulu makasi mpenza ya kobomana ezali kosalema uta basanza ebele na Ituri, na mboka République Démocratique ya Congo (RDC), mingi mingi na bituka ya Djugu na Mahagi.

Basango ya tina mpenza ezali kolakisa ete bana mboka bacivils bazali kobundisama na minduki. Bitumba wana ezali se kokoba na basanza oyo ewuti koleka na bituka ebele na etando ya Ituri. Kaka basango wana ezali koloba lisusu ete, bato oyo balongwaki na bisika na bango mpona kokende kofanda bisika mosusu na kati na mboka, bazali mpe kobundisama, mpe bazali kolanda bato ya monoko songolo. Lisusu, basango wana ezali kolobela bobomani, mpe kokata bitendi ya nzoto ya bacivils ebele, na kati na bango bana ebele; kolimwisa, kokanga bato mpe koboma bato pambapamba oyo basambisemi kutu te; mbeba ya kolala bato, mpe ya kolandela kaka basi, na bilenge ya basi na mibali; koyiba biloko ya bato ezali kosalema makasi, kotumba bandako ya bato, mpe kobebisa bandako ya bato mpe ya mbula matali.

Makambo oyo ekoki kozala mbeba oyo ezali na nse ya bokonzi ya Cour Pénale Internationale, CPI.

Esengeli nayebisa lisusu na masanga nyonso oyo ezali na kati ya makambo oyo ete tobanda boluki bilembo na mboka RDC na mbula 2004, banda wana Bureau na ngai ezali kokoba na kosenzela na bokebi bwonso lolenge makambo mazali koleka na etando mobimba ya mboka Congo, mpe na kati na yango maye mazali kosalema na bituka ya Ituri.

Nazali koyebisa lisusu na masanga nyonso mpe na ba oyo nyonso bazali na kati ya makambo oyo, banda lelo batika mobulu wana ya bobomi, mingi mingi koboma bana mboka bacivils, mpe batika mpenza kokota na oyo nyonso ezali mobulu ya bobomi oyo ezali contraire na moboko ya Statut ya Roma ya CPI.

Nazali kosenga bakonzi oyo bazali na makoki na kati ya mboka RDC, engebene na mobeko mwa kosungana oyo ezali na moboko mwa Statut ya Roma – oyo ezali kopesa na Bikolo bokonzi ya liboso ya kolandela mpona kokanga mpe kopesa etumbu, bakoba na kosala makasi nyonso mpo ete boluki bilembo bwa solo bosalema. Lolenge wana mpo ete mwinda emonana na kati ya ba mbeba oyo ezali kolobama, mpe kofunda na bosembo ba oyo nyonso bazali kosala mpe bazali na kati ya makambo wana ya kosala mbeba ya bobomi bato, oyo ezali kosalema na etando ya Ituri.

Nazali kosenga mpe na bakonzi ya mboka Congo, na lisungi ya ba partenaires na bango, balandela na molende makasi na bango, mpona na kokengela mpe kobatela bana mboka bacivils na biloko na bango, mpe kozua makoki maye masengeli mpona kopekisa makambo ya ndenge wana esalema lisusu te na mikolo mizali koya.

Bureau na ngai ezali kokoba na masolo na bakonzi ya Congo mpona kolendisa mosala oyo esiebanda, mpona na kolakisa bisika nini makambo wana ezali kosalema oyo ekoki kozala na nse ya bokonzi ya CPI, mpe kosolala na bakonzi mpona makoki nini oyo ekoki kozuama na lombangu, mingi mingi na oyo etali makambo oyo ekoki kosimbama liboso na bosembo ya mboka Congo.

Bato ya Bureau na ngai bakotindama na mission na mboka RDC tango kaka banzela ekofongwama likolo na mikakatano oyo ezali na bokolongono bwa nzoto.

Bureau ya Procureur ya CPI esalaka mosala ya kotala liboso, ya koluka bilembo na ya kofunda mpona mbeba ya génocide, mbeba ya bobomi bato ebele na mbeba ya bobomi bato na kati ya bitumba na mbeba ya kobundisa mboka mosusu, na kokotela moto moko te mpe na lipanda lionso. Uta mbula 2003, Bureau ya Procureur ezali koluka bilembo na makambo ebele oyo ezali na nse ya bokonzi ya CPI, mingi mingi na mboka Burundi, na Côte d'Ivoire, na Darfour (Soudan), na Géorgie, na Kenya, na Libye, na Mali, na Ouganda, ne République Centrafricaine (na makambo mibale makeseni), na République Démocratique ya Congo na République populaire ya Bangladesh/République ya Union ya Myanmar, mpe na mboka Afghanistan. Bureau ezali mpe kosala misala ya kotalisa bilembo liboso na makambo etali mboka Colombie, na Guinée, na Iraq/Royaume-Uni, na Nigéria, na Philippines, na Ukraine, mpe na Venezuela, kasi na oyo etali Palestine, esengeli bajuges bakata likambo yango.

Soki olingi koyeba mingi likolo na "boluki bilembo ya liboso" na oyo etali "makambo mpe bosambisami" oyo ezali liboso na CPI, fina awa na awa.

Contact: [email protected]


Source : Office of the Prosecutor