​​

Statement : | دری‎, English, Français

د افغانستان اسلامي جمهوریت د وضعیت په تړاو د پلټنې د پیل په موخه د قضایي صلاحیت د غوښتلو په هکله د نړیوالو جرمونو محکمې د څارنوالې، فاتو بنسوډا وینا


سمعي او تصویري

یوټیوب (د کتلو له پاره)

د ښکته کولو یا ډونلوډ په موخه (MPEG-4) تصویري بڼه

د ښکته کولو په موخه (MPEG-3) سمعي بڼه

نن، د افغانستان اسلامي جمهوریت د وضعیت په تړاو چارې د جُرمونو د نړیوالې محکمې له محاکمې مخکې محکمې (مقدماتي جلسې)  ته، وروسته له هغه چې ما په نوموړي هیواد کې د وسلوالې جګړې په تړاو د ترسره شویو شکمنو جُرمونو په هکله د پلټنو د پرانیستو په موخه د واک او صلاحیت غوښتنه وکړه، وسپارل شوې.

له لسیزو راهیسي، افغان ولس د وسلوالې جګړې ‍په سور اور کې سوځي. د وضعیت د لومړنۍ بشپړې او دقیقې څیړنې وروسته، زه دې پایلې ته ورسیدم چې د څیړنې د پیلولو له پاره د روم تړون سره سم ټول حقوقي معیارونه پوره شوي. په مناسب وخت کې د څیړنې د پرانیستو په موخه زه به د قضایي صلاحیت له پاره خپل غوښتنلیک وړاندې کړم چې د باور وړ مالوماتو پر بنسټ په افغانستان کې د وسلوالې جګړې په تړاو جنګي جرمونه او د بشر ضد جرمونه ترسره شوي. له محاکمې مخکې د محکمې هغو قاضیانو پورې اړه لرې چې د مشرتابه له خوا ټاکل شوي څو پریکړه وکړي چې د پلټنې د پرانیستو د منظورۍ له پاره د روم تړون حقوقي معیارونه پوره شوي او که خیر.

د محکمې محدود مؤقتي صلاحیت ته په کتو سره، د قضایي صلاحیت له پاره زما غوښتنلیک به یوازې هغو جنګي جرمونو او د بشر ضد جرمونو باندې متمرکز وي چې د ۲۰۰۳ کال د مۍ میاشتې له لومړۍ نیټې راپدیخوا د افغانستان په خاوره کې ترسره شوي وي او همداشان هغو جنګي جرمونو باندې متمرکز وي چې د افغانستان وضعیت سره نږدې تړاو لري چې د ۲۰۰۲ کال د جولای له لومړۍ نیټې راپدیخوا د روم تړون د نورو غړیو هیوادونو په خاوره یا قلمرو کې ترسره شوي وي. محکمه د یادو نیټو څخه  مخکې ترسره شويو جرمونو په تړاو کوم صلاحیت نه لري.

که چیرې له محاکمې مخکې محکمې زما غوښتنلیک منظور کړ، زما دفتر به د خپلو امکاناتو او اختیاراتو د ننه په خپلواک، بې پرې او واقعي ډول د محکمې د صلاحیت په حیطه کې د ننه ټول هغه جرمونه وڅیړي چې د شک له مخې په وسلوالې جګړې کې د هر لورې لخوا ترسره شوي وي.

زموږ د دفتر د پالیسۍ او کړندود سره سم، زموږ وروستی یا نهایي تمرکز به په هغو مسؤلو مجرمینو وي چې د افغانستان د وضعیت په تړاو د تر ټولو جدي جرمونو د ارتکاب شک پرې کیږي. موږ به تل هڅه وکړو څو ډاډ ترلاسه کړو چې زموږ کړنې او ژمنیتا په افغانستان کې د قربانیانو د بدبخیتو په وړاندې حساسې دي.

له محاکمې مخکې محکمې د منظورۍ سره سم، دټولو اړوندو مؤثقو ملي اقداماتو په نظر کې نیولو سره، د هغو اقداماتو په ګډون چې ښایي د پلټنې د منظورۍ وروسته ترسره شي، د دې چارې د ترسره کیدو په موخه زما دفتر به د روم تړون په چوکاټ کې د ننه په بشپړ ډول د تکمیلي حالت اصل ته درناوی کوي. په دې تړاو، د روم تړون سره سم د خپلو مکلفیتونو د بشپړولو په پار په تیر یو کال کې د افغانستان د دولت لخوا ترسره شوې چارې او نوښتونه څو خپل ظرفیت لوړ کړي د یادولو وړ دي.

که چیرې له محاکمې مخکې محکمې د پلټنې د پرانیستو په موخه زما غوښتنلیک منظور کړ، زما دفتر او زه به د افغانستان د حکومت، نورو غړیو هېوادونو او په ټولیز ډول د نړیوالې ټولنې په همکارۍ او ملاتړ حساب کوو څو خپلې موخې او اهداف ترلاسه کړو، چې هغه د ترسره شویو جرمونو په وړاندې د مسؤلیت پذیرۍ ډاډمنول دي او دا چې کړیدلي او زوریدلي قربانیان عدالت ترلاسه کړي. 

د نړیوالو جرمونو د محکمې څارنوالي د ټولوژنې جرمونو، د بشر ضد جرمونو او جنګي جرمونو په اړه خپلواکه او بې پرې پلټنه او څیړنه ترسره کوي. څارنوالۍ په لاندې هېوادونو کې پلټنې ترسره کړي: یوګاندا؛ د کانګو دیموکراټ جمهوریت؛ ډارفور، سوډان؛ د افریقا مرکزی جمهوریت (دوه جلا پلټنې)؛ کینیا؛ لیبیا؛ کوټ ډیوا، مالي او جورجیا. څارنوالي همداشان په افغانستان؛ بورونډي؛ د کاموروس ثبت شويو بیړیو، یونان او کمبودیا، کولمبیا، ګابون، ګیونیا؛ عراق/بریتانیا؛ فلسطین؛ نایجریا او یوکراین وضعیت په تړاو پلټنې ترسره کوي.

OTPNewsDesk@icc-cpi.int

Source : Office of the Prosecutor