​​

Statement : | English, Français

Maloba ya Fatou Bensouda, Procureur ya Cour Pénale Internationale, sima ya botindami bwa bantoma ya bureau naye, oyo bakendeki na mboka République Démocratique du Congo kobanda le 16 tii le 20 sanza ya zomi 2016

Mboka  République démocratique du Congo (RDC) ezali esika oyo bureau nangai ezali kosala mosala mwa boluki bilembo  banda 2004 mpe kolandela ba oyo bazali kosala mbeba ya somo oyo ezali na kati ya  Statut ya Roma ya Cour Pénale Internationale (« CPI » to « Esambiselo »), oyo esalaki ete na mokolo mwa lelo  mandats d'arrêt motoba  etindama.

Lolenge nabetaki sete na mayebisi nangai ya liboso, eloko ezali koleka na RDC uta mwa baposo eleki, ezali kotia bato mitema likolo, mingi mingi, makambo oyo masalemaki na Kinshasa na sanza ya libwa 2016, pe bizaleli moko oyo esalemaki na tango wana, mobulu ezali na esika te.

Makambo wana elobami mingi na kati pe na libanda ya mboka, etungisi penza mitema mia bato, yango wana nasalaki liyebisi lya le 23 sanza ya libwa likolo  ya mobulu oyo esalemaki na Kinshasa.

Nazali penza na mokano ya kolanda mosala tozali kosala na RDC, engebene  na bokonzi bwa bureau nangai. Tika nakebisa  lisusu ete eloko moko te ekoki kopesa nzela na  bosali makambo maye mapekisami na kati ya Statut ya Roma, ezala bisika nini pe tango nini. Mobulu ya koboma bato ezali nzela malamu te,  ekoki kondimama te, atako ewuti wapi, ata soki nkolo na yango azali moto ya lolenge nini.

Yango na molende wana nde nawuti kotinda bantoma ba bureau nangai na RDC po ete bakende na mboka wana bayebisa polele pe kozongela mbela nangai na baoyo nyonso bamonani ete bazalaki  na kati ya makambo wana, elongo na bacongolais nyonso oyo bakoki kozala  na kati ya makambowana; ata soki bazali bakonzi ya minene ya leta to ya bapartis politiques,  po balakisa  ete babendi nzoto pe emonana ya solo ete bango moko,  elongo na balandi  nabango, na ba oyo balingaka bango, pe na bato na bango ya mosala batika, bisika nyonso pe tango nyonso, kosala mobulu ya kobomaq bato pe kobebisa biloko, pe basala nyonso oyo elongobani po na kopekisa bosalemi bwa likambo liye

Liyebisi nangai ya le 23 sanza ya libwa  nabotindami bwa bantoma ya bureau  nangai na RDC ezali kolakisa mokano nazuaki ya kobakisa bokengeli bwa  makambo na RDC esika tozali kokoba kosala. Esengeli ete misala nyonso, makambo nyonso na kati ya mboka RDC, ata soki esalemi na moto nini, ezala ya lolenge nini to ya ndenge nini, esalema na limemia pe na bobangi mibeko ; pe bizaleli nyonso ya mobulu oyo epekisami na kati ya Statut ya Roma, esalema ata moke te na tango nyonso pe bisika binso.

Tika nayebisa lisusu ete moto nyonso akosala mbeba, akotinda, akosengenia, akolendisa, to akopesa maboko na lolenge nyonso na kati ya kosala mbeba oyo ezali na nse ya bokonzi ya CPI, akoki kolandema pe kofundama ; pe Bureau ekobukana ata moke te po nakozua mikano oyo esengeli po na kofunda bato oyo basali mbeba engebene na mobeko mwa kosungana.

Napesi matondo na baye banso bakutanaki na bantoma nangai tango bazalaki kuna, na eleko'ango bantoma  na ngai  bakutanaki  na bakonzi ya leta ya RDC, bayi politiki,   bakonzi ya bosembo,  bantoma ya bapartis politiques oyo bazalaki na kati ya  dialogue national,  elongo na société civile, na bapanzi sango.

Bureau ya Procureur ya CPI  esalaka mosala ya kotala liboso, ya koluka bilembo na ya kofunda po na mbeba ya génocide, mbeba ya bobomi bato ebele na mbeba ya bobomi bato na kati ya bitumba na lipanda lionso pe kokotela moto moko te. Bureau ya Procureur  ezali na tango oyo kosala mosala mwa koluka bilembo na mboka Côte d'Ivoire, na Darfour (Soudan), na Géorgie, na Kenya, na Lybie, na Mali, na Ouganda, na  République Centrafricaine (boluki bilembo na makambo mibale ekeseni), pe  na République Démocratique du Congo. Bureau ezali pe kosala misala ya kotala bilembo liboso na makambo etali mboka Afghanistan, na Burundi, na Colombie, na Gabon, na Guinée, na Iraq/Royaume Uni, na Nigéria, na Palestine, pe na Ukraine pe ma likambo etali babwato oyo endindaka na mayi oyo ekomami na mikanda ya ba mboka Comores, Grèce na Cambodge.

[email protected]

Source : Office of the Prosecutor